I. Definicja depresji młodzieńczej
A. Co to jest depresja młodzieńcza?
![depresja u młodzieży](https://www.dobreziola.com/wp-content/uploads/2024/07/depresja-u-mlodziezy-1024x682.jpg)
Depresja młodzieńcza, znana także jako depresja u młodzieży, to psychologiczne zaburzenie, które charakteryzuje się uczuciem przygnębienia, smutku, braku zainteresowania codziennymi zajęciami, a także mogą towarzyszyć objawy fizyczne, jak zmęczenie czy problemy ze snem.
B. Różnice między depresją młodzieńczą a u dorosłych
Depresja młodzieńcza może wykazywać nieco inne objawy niż depresja u dorosłych. Młodzież może być bardziej skłonna do reagowania na depresję poprzez zachowania agresywne, nadmierne ryzyko, brak koncentracji w szkole czy pracy, a także może odczuwać wstyd lub opór, co może utrudnić diagnozę i leczenie. Dodatkowo, u młodzieży depresja często towarzyszy innym zaburzeniom, takim jak zaburzenia odżywiania czy lęki.
II. Znaczenie tematu
A. Dlaczego warto mówić o depresji wśród młodzieży?
Warto mówić o depresji wśród młodzieży, ponieważ jest to istotny problem zdrowotny, który może znacząco wpłynąć na życie i rozwój młodych ludzi. Depresja może prowadzić do obniżenia samooceny, problemów w relacjach społecznych, a nawet zachowań autodestrukcyjnych, takich jak nadużywanie substancji. Mówienie o depresji wśród młodzieży może zwiększyć świadomość na temat tego problemu i pomóc w identyfikowaniu objawów oraz udzielaniu pomocy.
B. Skala problemu na świecie i w Polsce
Depresja wśród młodzieży stanowi istotny problem zarówno na skalę globalną, jak i w Polsce. Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), depresja jest jednym z głównych powodów niepełnosprawności wśród młodych ludzi na całym świecie. W Polsce także depresja młodzieńcza staje się coraz poważniejszym zagrożeniem zdrowotnym, przy czym niestety często pozostaje nierozpoznana i nieleczona.
III. Objawy emocjonalne
A. Smutek i przygnębienie
Pierwszym i najbardziej powszechnym objawem depresji młodzieńczej jest uczucie smutku i przygnębienia. Młodzież może odczuwać głębokie uczucie niezadowolenia z siebie i swojego życia, a także trudności z odczuwaniem radości lub przyjemności z zwykłych działań. Często takie odczucia towarzyszą młodzieży przez większość dnia i trwają długo, co wpływa na ich ogólną jakość życia.
B. Poczucie beznadziejności
Młodzież z depresją może również odczuwać poczucie beznadziejności i braku nadziei na poprawę swojego stanu emocjonalnego. Mogą odczuwać, że nic nie jest już w stanie poprawić ich sytuacji, a przyszłość wydaje się czarna i pełna trudności. Takie odczucia mogą prowadzić do zwiększenia ryzyka zachowań autodestrukcyjnych, takich jak próby samobójcze.
IV. Objawy fizyczne
A. Zmęczenie i brak energii
Depresja młodzieńcza często łączy się z odczuwaniem chronicznego zmęczenia i braku energii. Młodzież może miewać trudności z wstawaniem rano, czuć się ogólnie osłabiona i niezdolna do podjęcia codziennych aktywności. Zmęczenie może być tak drastyczne, że wpływa na funkcjonowanie w szkole, pracy lub w relacjach z innymi.
![Zmęczenie i brak energii](https://www.dobreziola.com/wp-content/uploads/2024/07/Zmeczenie-i-brak-energii-1024x576.jpg)
B. Zmiany w apetycie i wadze
Kolejnym objawem fizycznym depresji młodzieńczej są zmiany w apetycie i wadze ciała. Niektórzy młodzi ludzie z depresją mogą odczuwać nagłe zmiany w apetycie, prowadzące do nadmiernego spożywania jedzenia lub, odwrotnie, do utraty apetytu. To może skutkować niekontrolowanymi wzlotami lub spadkami wagi ciała, co może z kolei wpłynąć na ogólny stan zdrowia i samopoczucie.
V. Objawy behawioralne
A. Wycofanie społeczne
Jednym z powszechnych objawów depresji młodzieńczej jest wycofanie społeczne. Osoba dotknięta depresją może unikać kontaktu z innymi ludźmi, unikać społecznych sytuacji lub wycofywać się z dotychczasowych relacji. Mogą tracić zainteresowanie i chęć uczestniczenia w aktywnościach społecznych lub utrzymywania bliskich relacji. To zachowanie wynika często z poczucia bezwartościowości, lęku przed odrzuceniem lub braku energii do angażowania się w interakcje społeczne.
B. Zmiany w zachowaniu
Depresja młodzieńcza może prowadzić do widocznych zmian w zachowaniu. Niektórzy młodzi ludzie mogą stać się nadmiernie drażliwi, zirytowani lub zagniewani. Mogą wykazywać wzmożoną pobudliwość, impulsywność lub zmiany nastroju. Z kolei inni młodzi ludzie mogą stawać się wycofani, apatyczni lub odizolowani. To może objawiać się w rezygnacji z dotychczasowych zainteresowań, trudności w koncentracji, niskiej motywacji do działania, spadku akademickiej czy zawodowej wydajności.
VI. Przyczyny Depresji Młodzieńczej
A. Czynniki biologiczne
- Genetyka i dziedziczność: Istnieje naukowa hipoteza, że genetyka może odgrywać rolę w występowaniu depresji młodzieńczej. Osoby mające bliskich krewnych cierpiących na depresję mają większe ryzyko samodzielnego doświadczenia tego zaburzenia. Określone geny mogą wpływać na funkcjonowanie mózgu i reakcję organizmu na stres, co może zwiększać podatność na depresję.
- Zmiany hormonalne: Zmiany hormonalne, które towarzyszą okresowi dojrzewania, mogą również wpływać na ryzyko wystąpienia depresji u młodzieży. Wzrost poziomu hormonów, takich jak kortyzol czy hormony płciowe, może wpływać na regulację nastroju i zachowań. Zmiany hormonalne mogą również wpływać na funkcjonowanie układu nerwowego i reakcję na stres, co może zwiększyć podatność na depresję.
B. Czynniki psychologiczne
- Niska samoocena: Młodzi ludzie z depresją często cierpią na niską samoocenę, czyli negatywne postrzeganie samego siebie. Nasze przekonania na temat siebie samego mogą wpływać na to, jak reagujemy na trudności i stresujące sytuacje. Niska samoocena może prowadzić do większego ryzyka depresji w młodym wieku.
- Traumatyczne wydarzenia: Doświadczenie traumy w dzieciństwie lub w okresie dorastania może być jednym z czynników przyczyniających się do rozwoju depresji młodzieńczej. Przeżycie trudnych wydarzeń, takich jak przemoc, utrata bliskiej osoby czy przemoc psychiczna, może prowadzić do problemów emocjonalnych i wpływać na zdrowie psychiczne.
C. Czynniki społeczne
- Presja rówieśników: W okresie młodzieńczym rówieśnicy mogą mieć duży wpływ na samopoczucie i samoocenę. Presja bycia akceptowanym przez grupę rówieśniczą, lęki związane z oceną innych oraz trudności w nawiązywaniu relacji mogą być czynnikami przyczyniającymi się do depresji u młodzieży.
- Problemy rodzinne: Relacje rodzinne, konflikty domowe, przeżycie traumy rodzinnej czy brak wsparcia emocjonalnego mogą również stanowić czynniki przyczyniające się do depresji młodzieńczej. Rodzina odgrywa istotną rolę w rozwoju zdrowej psychiki u młodych ludzi, dlatego problemy w rodzinie mogą negatywnie wpływać na zdrowie psychiczne.
![Problemy rodzinne](https://www.dobreziola.com/wp-content/uploads/2024/07/Problemy-rodzinne-1024x682.jpg)
VII. Diagnozowanie Depresji Młodzieńczej
A. Pierwsze kroki do diagnozy
- Rozmowy z młodzieżą: Pierwszym krokiem do diagnozy depresji młodzieńczej jest przeprowadzenie rozmowy z młodzieżą. Ważne jest, aby zadawać pytania o jej samopoczucie, emocje, zachowania i myśli. Pozwala to na lepsze zrozumienie sytuacji oraz objawów, które mogą wskazywać na depresję. Należy również uwzględnić czynniki stresogenne i traumatyczne z życia młodzieży.
- Obserwacja objawów: Podczas diagnozowania depresji młodzieńczej istotne jest dokładne obserwowanie objawów. Należy zwrócić uwagę na zmiany nastroju, poziom energii, senność, apetyt, motywację oraz wykonywane czynności codzienne. Obserwacja objawów pozwala lekarzom i terapeutom na wczesne wykrycie depresji u młodzieży.
B. Profesjonalne metody diagnozy
- Konsultacje psychologiczne: Po przeprowadzeniu wywiadu i obserwacji objawów, ważne jest skonsultowanie się z profesjonalnym psychologiem lub terapeutą. Specjaliści zazwyczaj przeprowadzają specjalistyczne badania psychologiczne, które pomagają zdiagnozować depresję młodzieńczą. Konsultacje psychologiczne pozwalają również na lepsze zrozumienie przyczyn depresji u młodzieży i planowanie odpowiedniego leczenia.
- Kwestionariusze i testy diagnostyczne: W diagnostyce depresji młodzieńczej mogą być używane kwestionariusze i testy diagnostyczne, takie jak kwestionariusz Becka czy kwestionariusz Becka dla dzieci i młodzieży. Wyniki tych testów mogą dostarczyć dodatkowych informacji na temat intensywności objawów depresji oraz pomóc w ocenie skali problemu. Testy diagnostyczne stanowią ważne narzędzia w diagnozowaniu depresji młodzieńczej.
VIII. Terapie psychologiczne
A. Terapia poznawczo-behawioralna (CBT)
Terapia poznawczo-behawioralna (CBT) jest jedną z najczęściej stosowanych form terapii psychologicznej w leczeniu depresji młodzieńczej. CBT koncentruje się na identyfikowaniu negatywnych myśli i przekonań oraz związanych z nimi emocji i zachowań. Terapeuta pomaga młodzieży zrozumieć, jak ich myśli wpływają na nastroje i zachowania, a następnie wspólnie pracują nad zmianą negatywnych wzorców myślowych i zachowawczych. CBT może pomóc młodzieży rozwijać bardziej pozytywne i zdrowe strategie radzenia sobie z trudnościami i stresorami.
B. Terapia interpersonalna (IPT)
![Terapia interpersonalna](https://www.dobreziola.com/wp-content/uploads/2024/07/Terapia-interpersonalna-1024x682.png)
Terapia interpersonalna (IPT) skupia się na poprawie relacji interpersonalnych młodzieży i pomocy w radzeniu sobie z problemami w relacjach społecznych. Często depresja młodzieńcza jest związana z trudnościami w relacjach z rodziną, rówieśnikami czy partnerem. Terapia interpersonalna pomaga młodzieży zidentyfikować, zrozumieć i rozwiązać trudności w relacjach, co może przyczynić się do zmniejszenia objawów depresji. Poprzez rozwijanie umiejętności komunikacji, rozwiązywania konfliktów i budowania zdrowych relacji, młodzież może poprawić swoje samopoczucie i funkcjonowanie emocjonalne.
Obie formy terapii psychologicznej, CBT i IPT, mogą się okazać skuteczne w leczeniu depresji młodzieńczej. Ważne jest dobór odpowiedniej terapii, która najlepiej odpowiada indywidualnym potrzebom młodzieży i uwzględnia skuteczność interwencji. Współpraca z doświadczonym terapeutą może przynieść ulgę i wsparcie dla młodzieży zmagającej się z depresją.
IX. Farmakoterapia
A. Leki przeciwdepresyjne
Farmakoterapia jest jednym z podejść terapeutycznych w leczeniu depresji młodzieńczej. Leki przeciwdepresyjne, takie jak selektywne inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny (SSRI) lub inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny-noradrenaliny (SNRI), mogą być przepisywane młodzieży z umiarkowaną do ciężkiej depresją.
Leki te mają na celu regulację poziomu neuroprzekaźników, takich jak serotonina i noradrenalina, co może pomóc w poprawie nastroju i zmniejszeniu objawów depresji. Ważne jest jednak, aby dobór leków oraz dawkowanie zostały dokładnie ustalone przez lekarza specjalizującego się w leczeniu młodzieży, ponieważ istnieje ryzyko działań niepożądanych i interakcji leków, które należy uwzględnić.
B. Skuteczność i ryzyko
Skuteczność leków przeciwdepresyjnych w leczeniu depresji młodzieńczej została potwierdzona w badaniach klinicznych, jednak istnieje konieczność uwzględnienia zarówno korzyści, jak i ryzyka związanego z farmakoterapią.
Niektóre leki mogą wywoływać działania niepożądane, takie jak nudności, bezsenność, zmiany w apetycie czy nasilenie myśli samobójczych, zwłaszcza na początku leczenia. Istnieje również ryzyko nasilenia objawów depresji po rozpoczęciu przyjmowania leków, dlatego regularna ocena stanu psychicznego młodzieży przez lekarza jest niezwykle istotna w trakcie leczenia farmakologicznego.
X. Wsparcie społeczne
A. Rola rodziny i przyjaciół
Wsparcie społeczne, zwłaszcza ze strony rodziny i przyjaciół, może odgrywać kluczową rolę w procesie leczenia depresji młodzieńczej. Zrozumienie, wsparcie i empatia ze strony najbliższych osób mogą pomóc młodzieży w radzeniu sobie z objawami depresji i trudnościami emocjonalnymi. Wspierająca atmosfera w rodzinie i otoczeniu rówieśniczym może przyczynić się do poprawy samopoczucia młodzieży oraz jej zdolności do radzenia sobie z trudnościami. Dlatego istotne jest, aby rodzina i przyjaciele byli świadomi sytuacji młodzieży i oferowali swoje wsparcie w postaci wsłuchiwania się, zrozumienia i pomagania w znalezieniu profesjonalnej pomocy terapeutycznej.
B. Grupy wsparcia
Grupy wsparcia mogą stanowić wartościowe źródło wsparcia dla młodzieży z depresją. Dołączenie do grupy wsparcia umożliwia młodzieży spotkanie innych osób, które także zmagają się z depresją, dzielenie się doświadczeniami i słuchanie historii innych. Może to przyczynić się do zmniejszenia poczucia izolacji i samotności, a także stanowić dodatkowe źródło wsparcia emocjonalnego. W grupach wsparcia młodzież może otrzymać wsparcie, zrozumienie i porady od innych osób, co może być bardzo pomocne w procesie leczenia depresji.
XI. Zapobieganie Depresji Młodzieńczej
A. Budowanie zdrowych relacji
- Komunikacja w rodzinie: Regularna i otwarta komunikacja w rodzinie może pomóc w zapobieganiu depresji młodzieńczej. Ważne jest, aby rodzice i opiekunowie byli dostępni do rozmowy z młodzieżą, wysłuchiwali jej potrzeb i wyrażeń emocji. Budowanie zaufania między członkami rodziny i otwarta komunikacja może pomóc w rozwiązywaniu konfliktów, redukowaniu stresu oraz wzmacnianiu relacji rodzinnych, co może przyczynić się do zdrowego rozwoju psychicznego i emocjonalnego młodzieży.
- Znaczenie przyjaźni: Relacje z rówieśnikami odgrywają również istotną rolę w zapobieganiu depresji młodzieńczej. Młodzież potrzebuje wsparcia, zrozumienia i akceptacji ze strony przyjaciół, aby radzić sobie z trudnościami i przeciwdziałać poczuciu izolacji. Zdrowe relacje przyjacielskie mogą przynosić radość, pomagać w radzeniu sobie ze stresem oraz promować poczucie przynależności i akceptacji, co może chronić przed depresją.
![Budowanie zdrowych relacji](https://www.dobreziola.com/wp-content/uploads/2024/07/Budowanie-zdrowych-relacji.png)
B. Zdrowy styl życia
- Dieta i aktywność fizyczna: Zdrowy styl życia, obejmujący zrównoważoną dietę i regularną aktywność fizyczną, może odgrywać istotną rolę w zapobieganiu depresji młodzieńczej. Dieta bogata w warzywa, owoce, pełnoziarniste produkty, zdrowe tłuszcze i białko może wspomagać zdrowie psychiczne i fizyczne. Regularna aktywność fizyczna może także pomóc w redukcji stresu, poprawie nastroju oraz promowaniu ogólnego dobrego samopoczucia.
- Zarządzanie stresem: Skuteczne radzenie sobie ze stresem i naciskami życiowymi może pomóc w zapobieganiu depresji młodzieńczej. Właściwe techniki radzenia sobie ze stresem, takie jak medytacja, trening relaksacji, hobby czy działalność kreatywna, mogą pomóc młodzieży w utrzymaniu równowagi emocjonalnej i psychicznej.
C. Edukacja i świadomość
- Programy w szkołach: Programy edukacyjne w szkołach mają za zadanie zwiększyć świadomość na temat zdrowia psychicznego i depresji, oraz uczyć młodzież o skutecznych strategiach radzenia sobie z trudnościami emocjonalnymi. Edukacja na temat zdrowia psychicznego może pomóc w rozpoznawaniu wczesnych objawów depresji oraz zachęcać do korzystania z dostępnej pomocy.
- Kampanie społeczne: Kampanie społeczne mają na celu zwiększenie świadomości społecznej na temat depresji młodzieńczej, jej czynników ryzyka i możliwych strategii zapobiegania. Poprzez kampanie społeczne możliwe jest zmniejszenie stygmatyzacji związanej z problemami psychicznymi oraz promowanie otwartej rozmowy na temat zdrowia psychicznego.
XII. Wpływ Depresji Młodzieńczej
A. Wpływ na życie szkolne
- Problemy z nauką: Depresja młodzieńcza może negatywnie wpływać na osiągnięcia szkolne młodzieży poprzez obniżenie koncentracji, motywacji do nauki oraz sprawności poznawczej. Osoby z depresją mogą mieć trudności z skupieniem uwagi, utrzymaniem regularności w nauce oraz podejmowaniem działań związanych z nauką. To może prowadzić do spadku osiągnięć szkolnych i poczucia bezradności związanej z nauką.
- Relacje z nauczycielami i rówieśnikami: Depresja młodzieńcza może negatywnie wpływać na relacje z nauczycielami i rówieśnikami. Młodzież z depresją może mieć trudności w nawiązywaniu i podtrzymywaniu relacji z innymi uczniami oraz nauczycielami. To może prowadzić do izolacji społecznej, zmniejszonej aktywności w szkole oraz problemów w relacjach z otoczeniem szkolnym.
![Wpływ na życie szkolne](https://www.dobreziola.com/wp-content/uploads/2024/07/Wplyw-na-zycie-szkolne.webp)
B. Wpływ na relacje rodzinne
- Konflikty i napięcia: Depresja młodzieńcza może prowadzić do konfliktów i napięć w relacjach rodzinnych. Młodzież z depresją może wykazywać zwiększoną drażliwość, niechęć do rozmów oraz problemy w nawiązywaniu kontaktu emocjonalnego z członkami rodziny. To może prowadzić do pojawienia się konfliktów, spadku komunikacji oraz pogorszenia relacji rodzinnych.
- Wsparcie rodziny: Wpływ depresji młodzieńczej na relacje rodzinne może także dotyczyć poziomu wsparcia, jakiego młodzież otrzymuje od swojej rodziny. Zrozumienie, wsparcie i akceptacja ze strony rodziny mogą pomóc w radzeniu sobie z depresją i przeciwdziałać nasileniu objawów depresyjnych. Wsparcie emocjonalne oraz dostęp do profesjonalnej pomocy mogą mieć istotny wpływ na przebieg depresji.
C. Wpływ na zdrowie fizyczne
- Somatyzacja objawów: Depresja młodzieńcza może objawiać się również poprzez somatyzację, czyli przenoszenie dolegliwości fizycznych, które są wynikiem stanu depresyjnego. Objawy takie jak bóle głowy, bóle brzucha, problemy żołądkowe mogą być efektem depresji młodzieńczej i mogą prowadzić do diagnozowania problemów zdrowotnych zamiast problemów psychicznych.
- Długoterminowe konsekwencje zdrowotne: Ciągła ekspozycja na stres związany z depresją młodzieńczą może mieć długoterminowe konsekwencje zdrowotne, takie jak osłabienie układu odpornościowego, podatność na choroby psychosomatyczne oraz zwiększenie ryzyka rozwoju problemów zdrowotnych w przyszłości.
Wpływ depresji młodzieńczej na życie szkolne, relacje rodzinne i zdrowie fizyczne młodzieży jest istotny i może mieć dalekosiężne konsekwencje dla ogólnego funkcjonowania i rozwoju jednostki.
XIII. Podsumowanie
A. Podsumowanie najważniejszych informacji
Depresja młodzieńcza to choroba psychiczna, która dotyka coraz większą liczbę młodych ludzi. Objawia się ona zmianami nastroju, pogorszeniem funkcjonowania psychicznego i fizycznego oraz zmianami zachowania.
Depresja młodzieńcza może mieć negatywny wpływ na życie szkolne, relacje rodzinne oraz zdrowie fizyczne młodzieży. W szkole może prowadzić do problemów z nauką oraz trudności w relacjach z nauczycielami i rówieśnikami. W relacjach rodzinnych może prowadzić do konfliktów oraz problemów w komunikacji. Wpływ na zdrowie fizyczne młodzieży może objawiać się somatyzacją, ale także może mieć długoterminowe konsekwencje zdrowotne.
B. Znaczenie wczesnej interwencji
Wczesna interwencja jest kluczowa w leczeniu depresji młodzieńczej. Wczesne wykrycie choroby oraz zapewnienie odpowiedniej pomocy może skutkować szybszym powrotem do pełnej sprawności psychicznej i fizycznej.
W celu zapewnienia wczesnej interwencji ważne jest by młodzi ludzie mieli dostęp do pomocy specjalistycznej, takiej jak psycholog czy psychiatra. Rodzina i przyjaciele mogą również udzielić wsparcia emocjonalnego i motywacyjnego, pomagając osobie z depresją młodzieńczą w procesie leczenia.
Ważne jest również, aby otoczenie młodych ludzi zdawało sobie sprawę z istnienia chorób psychicznych, takich jak depresja młodzieńcza. Edukacja na ten temat może pomóc w zwiększeniu świadomości społecznej.
XIV. Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
A. Jak rozpoznać pierwsze objawy depresji młodzieńczej?
Pierwsze objawy depresji młodzieńczej mogą obejmować zmiany nastroju, takie jak uczucie smutku, beznadziejności, irytacji, czy wycofanie. Inne objawy mogą obejmować trudności z koncentracją, utrata energii, zaburzenia snu oraz apetytu, uczucie lęku, a także myśli samobójcze. Ważne jest zwracanie uwagi na te symptomy i obserwowanie, czy występują przez dłuższy okres czasu.
B. Jakie są najlepsze metody leczenia?
Najlepszymi metodami leczenia depresji młodzieńczej są terapia psychoedukacyjna, terapia poznawczo-behawioralna, farmakoterapia (w niektórych przypadkach) oraz wsparcie emocjonalne. Praca z terapeutą, regularne wizyty u lekarza oraz wsparcie od bliskich mogą pomóc w złagodzeniu objawów depresji i poprawie samopoczucia.
C. Czy depresja młodzieńcza może ustąpić sama?
Depresja młodzieńcza rzadko ustępuje sama. Ważne jest podjęcie działań i skorzystanie z profesjonalnej pomocy, aby odpowiednio diagnozować i leczyć depresję. Wczesna interwencja i leczenie mogą pomóc w zmniejszeniu objawów depresji oraz poprawieniu stanu psychicznego i fizycznego.
D. Jak rodzice mogą pomóc dziecku z depresją?
Rodzice mogą pomóc dziecku z depresją poprzez udzielenie wsparcia emocjonalnego, zrozumienie i akceptację, zachęcanie do terapii oraz leczenia farmakologicznego (jeśli zalecane przez lekarza), organizowanie aktywności, które poprawią samopoczucie dziecka oraz wspieranie zdrowych nawyków snu, żywienia i aktywności fizycznej.
E. Gdzie szukać pomocy w przypadku podejrzenia depresji u nastolatka?
W przypadku podejrzenia depresji u nastolatka warto skonsultować się z lekarzem rodzinnym, psychologiem lub psychiatrą. Szkoły, ośrodki zdrowia psychicznego dla młodzieży, a także organizacje zajmujące się zdrowiem psychicznym mogą być również dobrym miejscem, aby uzyskać pomoc i wsparcie. Ważne jest podjęcie działań, gdy tylko pojawią się obawy dotyczące zdrowia psychicznego młodej osoby.